Dame met de hermelijn, da Vinci’s meesterwerk in Czartoryski museum in Krakau

Dame met de hermelijn da vinci

Krakau staat bol van de kunst. Musea vol schilderijen uit alle periodes en windstreken, galerietjes om in snuffelen en streetart om gratis te bewonderen. Maar kunstkenners van over de hele wereld zijn het eens dat één schilderij het absolute hoogtepunt is. ‘De dame met de hermelijn’ van Leonardo da Vinci is één van de damesportretten die het Italiaanse genie geschilderd heeft en wordt in een adem genoemd met de Mona Lisa in het Louvre. Het meesterwerk is al ruim twee eeuwen Pools bezit en tijdens een bezoek aan Krakau met eigen ogen te zien.

‘De dame met de hermelijn’ in Krakau

Het schilderij ‘de dame met de hermelijn’ is een olieschildering op een houtpaneel van slechts 54 bij 39 centimeter. Daarop staat de knappe jongedame Cecilia Gallerani toen ze een relatie had met de graaf van Milaan. In haar handen heeft ze een hermelijn, een diertje dat volgens Da Vinci symbool stond voor reinheid. Het schilderij is rond 1490 geschilderd door Leonardo da Vinci.

In 1790 kwam dit meesterwerk in Poolse handen, toen het in Italië gekocht werd door prins Adam Czartoryski. De Czartoryski’s waren fanatiek kunstverzamelaars en bouwden een ongekend indrukwekkende kunstcollectie op. In 1800 openden zij het Czartoryski museum in Krakau, waarin de werken – inclusief het portret door da Vinci – te zien waren.

Czartoryski museum krakau

Gekocht voor een weggeefprijsje

Sindsdien heeft de dame met de hermelijn flink wat meegemaakt. Moeder Czartoryski besloot al snel dat het origineel niet mooi genoeg was en liet de achtergrond aanpassen naar het huidige zwart. En hoewel het Czartoryski museum altijd de thuisbasis was van het schilderij, heeft ze flink wat omzwervingen gemaakt. Zo werd ze tijdens bezettingen of opstanden meerdere keren de stad uitgesmokkeld maar viel uiteindelijk toch in handen van de nazi’s. Sinds 2016 is de Poolse staat eigenaar van de Czartoryski-collectie en dus het schilderij van da Vinci. De regering kocht de collectie (inclusief schilderijen die na de oorlog kwijt zijn en wellicht nog terug gevonden worden) voor €100 miljoen euro. Een weggeefprijsje, aangezien de geschatte waarde van de collectie in de miljarden euro’s loopt.

Bekijk de dame met de hermelijn

Sinds kort is de dame met de hermelijn weer terug waar het hoort. Het Czartoryski museum heeft net een jarenlange renovatie achter de rug. Het monumentale pand is omgetoverd tot een prachtig museum. Kunstliefhebbers kunnen zich vergapen aan aan de duizelingwekkende collectie van de familie Czartoryski. Die varieert van stukken uit de oudheid tot de renaissance en van het verre oosten tot de lage landen – Rembrandts ‘de barmhartige Samaritaan’ is bijvoorbeeld ook te zien.

Het meesterwerk van Da Vinci heeft een apart kamertje en is in alle rust te bewonderen. Vooral dat laatste is fijn: drommen toeristen die je bij de Mona Lisa het zicht belemmeren zijn hier in geen velden of wegen te bekennen. Ga rustig zitten op het bankje, neem de tijd en verlies je in het originele werk dat bepalend was voor de kunst in de eeuwen die volgden.

Da vinci krakau

Prinses Czartoryski museum
Adres: Ulica Pijarska 15
Openingstijden:
Maandag gesloten
Dinsdag, vrijdag, zaterdag: 10.00 – 19.00
Woensdag, donderdag, zondag: 10.00 – 18.00
Entree: 35 zloty p.p, dinsdag gratis
Audioguide voor 10 zloty.
Website

Bezoek het museum

Het Prinses Czartoryski museum zit aan de noordkant van het oude centrum, vlakbij de oude stadsmuur en de Florianskapoort. Tickets kosten 35 zloty per persoon. Je kunt het museum ook bezoeken als je een Krakau stadspas hebt. Op dinsdag is de entree voor iedereen gratis. Omdat de kunstobjecten erg gevarieerd zijn en er geen bordjes staan met uitleg, is het erg aan te raden om er een (Engelstalige) audiotour bij te huren. Die kost 10 zloty maar is zeer de moeite waard.

Laatst bijgewerkt: juli 2022

Reacties

comments