De opleving van de joodse cultuur in Kazimierz

joods leven krakauDe joodse buurt in Krakau dankt zijn faam aan de hechte joodse gemeenschap die er eeuwenlang heeft gewoond. Al voordat Kazimierz een onderdeel was van Krakau, woonden hier duizenden joden en stonden er tientallen synagoges. Aan het joodse leven kwam abrupt een einde toen de nazi’s binnenvielen. In 1941 dwongen zij alle joodse inwoners van Krakau, voornamelijk woonachtig in Kazimierz, om naar het getto aan de overkant van de rivier te verhuizen.

Slechts enkele van hun overleefden de oorlog, mede door toedoen van Oskar Schindler en Tadeusz Pankiewicz. Maar terugkeren naar hun voormalige woonplaats Krakau deden die niet. Van een joodse gemeenschap was na de oorlog totaal geen sprake meer. De buurt was verlaten, de huizen leeg, de synagoges – in de oorlog door de Duitser gebruikt als opslag of paardenstal – vervallen. Decennialang was Kazimierz een buurt om te vermijden en om zeker ‘s avonds niet alleen over straat te gaan. Aan het einde van de vorige eeuw kwam daar verandering in.
In 1988 organiseerde de Poolse Janusz Makuch voor het eerst het Joods festival van Krakau. Makusz, zelf niet joods maar gefascineerd door de cultuur, wil daarmee traditionele gebruiken combineren met hedendaagse joodse cultuur. Muziek, films, eten, drinken en workshops brachten hernieuwde interesse in het joodse erfgoed in Kazimierz.

Uiteindelijk kwam de wijk helemaal in de schijnwerpers te liggen toen Stephen Spielberg er zijn oscarwinnende film Schindlers List opnam. Uit de hele wereld willen mensen met eigen ogen zien hoe het joodse leven in Europa er voor de oorlog uitzag en de beste plek om dat te doen is Kazimierz. Door de nieuwe belangstelling konden synagoges opgeknapt worden, kwamen er restaurants en cafés en groeide het jaarlijkse joods festival uit tot een van de grootste ter wereld.

Hoewel er nauwelijks meer joodse mensen wonen in Kazimierz is het wel een unieke plaats om kennis te maken met joodse cultuur, gebruiken en gewoontes en om te proeven van het joodse leven. Bij een bezoek aan Krakau mag je Kazimierz niet overslaan.

 

Bijgewerkt op 1 april 2018

Reacties

comments